24-09-2018

Nog zo’n zes kilometer aan beschoeiing te gaan en dan zien de Vinkeveense Plassen er weer uit om door een ringetje te halen. Het recreatieschap hoopt de Plas met deze grootscheepse opknapbeurt nog aantrekkelijker te maken.
De grote drukte op de Vinkeveense Plassen is wel voorbij, de vakantie is over. De medewerkers van het Recreatieschap Midden-Nederland, uitvoeringsorganisatie voor het Recreatieschap Stichtse Groenlanden, hebben daarentegen stug doorgewerkt en zijn nog wel een paar jaar bezig. Tot ongeveer 2024, verwacht projectleider Kamal Taouali van het recreatieschap.
De klus is nogal omvangrijk. Niet alleen wordt ongeveer tien kilometer aan beschoeiing vervangen, ook worden de twaalf zandeilanden en een aantal legakkers opgeknapt. De Vinkeveense Plassen zijn een populair recreatiegebied. Jaarlijks bezoeken honderdduizenden mensen uit Amsterdam, Utrecht en het Groene Hart de Plassen.

Toename
,,Door de bevolkingsgroei, neemt het aantal recreanten de komende jaren alleen maar toe. Zij hebben behoefte aan meer en een meer divers aanbod van activiteiten bij de plassen”, zegt Taouali. Om te zorgen dat de bezoekers ook in de toekomst kunnen genieten van dit gebied is het schap met een grootschalige opknapbeurt begonnen.
Er is al ruim drie kilometer aan beschoeiing vervangen. Stapels oude houten planken liggen langs de oever op Zandeiland 4, waar deze week wordt gewerkt. Die zien er op het oog nog goed uit, alleen de uiteinden zijn slecht. ,,Dat klopt. Het deel van de planken dat onder water zat, is prima. Dat conserveert goed. We kunnen dan ook een deel opnieuw gebruiken bij ondiepe oevers elders langs de plas”, zegt opzichter dagelijks onderhoud, Alex van der Heiden.
De nieuwe planken zijn van een duurzame kunststof en gaan moeiteloos een halve eeuw mee. Het is niet alleen dat de oevers er beter uitzien, het wordt er ook een stuk veiliger op. Niet alleen voor de recreanten maar ook voor het achterland. Het kan nogal spoken op de plassen en door wind en golfslag kan het water over de beschoeiing het land in stromen.

,,We moeten daarnaast natuurlijk ook zorgen dat de beschoeiingen voor de recreanten veilig zijn. Daar waar de beschoeiing verrot is, vallen er gaten. Daar moet je niet in terecht komen of in vallen”, zegt Van der Heiden. Bij de nieuwe planken worden de bouten afgeslepen. Niemand kan zich daar nog aan openhalen. Het recreatieschap wil meer met de Vinkeveense Plassen.

Ondernemers, ondermeer uit de horecawereld, wordt gevraagd mee te denken over mogelijkheden op en langs de plassen. Om het voor ondernemers aantrekkelijker te maken, heeft het schap geïnvesteerd in het veiliger en toegankelijker maken van zandeilanden. Uiteraard denkt het recreatieschap dan vooral aan watersport, duiken, dagrecreatie, zwemgelegenheid en daarmee samenhangende verblijfsrecreatie.
Betekent toename van het aantal recreanten niet dat de natuurwaarde van het gebied in het gedrang komt? ,,In het recreatieve gedeelte van de Vinkeveense Plassen broeden niet veel vogels. Voordat wij met deze klus begonnen, is er een groot flora- en faunaonderzoek gedaan. Rond het recreatieve gebied zijn dus wel natuurgebieden. In de Botshol bijvoorbeeld zit zelfs een lepelaarskolonie, zegt Taouali.
Wat buiten kijf staat is de waterkwaliteit. Het water is erg helder. Dat maakt de plassen aantrekkelijk voor duikers, stelt het schap. Dat is te danken aan Waternet. Nabij de Demmerik staat een defosfateringsinstallatie van deze Amsterdamse watermaatschappij. Hier worden fosfaten uit het inlaatwater gehaald die zorgen voor algengroei. Duikers zijn er blij mee. De Vinkeveense Plassen staan bekend om het heldere water. Soms is het zicht onder water wel enkele meters.

Erg diep
Minstens zo belangrijk, de plas is op enkele plaatsen ongeveer 50 meter diep, dieper dan grote delen van de Noordzee. Men kan tot ongeveer 20 meter diep duiken. En dat gebeurt dan ook vanaf bijvoorbeeld Zandeiland 4. Op de bodem liggen onder meer een autobus en een wipkip. Via een lijn kan de duiker zich oriënteren.
Deze lijn is aangebracht door duikers van Defensie. Zij onderhouden het duikgedeelte. ,,Dat zou voor het recreatieschap duur onderhoud zijn. Duikers van Defensie doen het graag voor ons en zij mogen er van het schap gebruik van maken. Anderen moeten een vergunning vragen om er te kunnen duiken”, zegt Van der Heiden, die uit nieuwsgierigheid zelf ook is gaan duiken.
Enkele malen per jaar ‘inspecteert’ de opzichter de staat van onderhoud onder water. ,,De Vinkeveense Plassen ken ik natuurlijk goed en boven water zijn er voor mij geen verrassingen maar onder water is het allemaal nieuw.”
Toch is dat laatste niet helemaal waar; Van der Heiden weet precies waar de zogeheten ‘blauwe legakkers’ liggen. Dat zijn de legakkers die in de loop der tijd onder water zijn verdwenen. Die leveren hem de veel hoofdbrekens op. Deze onzichtbare legakkers worden aangegeven met staken. ,,Maar die palen verdwijnen of verrotten. Soms varen er boten tegen aan en die komen muurvast te zitten.”
Bron: AD.nl – Rik Sneijder

Kamal Taouali (r.) en Alex van der Heiden bij een pas opgeknapte oever op Zandeiland 4 © foto ricardo smit